Czego możemy się dowiedzieć o naszych przodkach badając DNA mitochondrialny?

Rzadkie na temat wyników badań DNA wykłady, artykuły a także wpisy na Facebooku odnoszą się głównie do analizy wyników badań DNA chromosomu Y a tu analizy biogeograficznej materiału genetycznego osób testujących.

Miniony weekend spędziłam może nie tak intensywnie genealogicznie jak poprzedni, ale dalej pozostałam w kręgu tematyki możliwości potwierdzania pokrewieństwa, jakie daje nam testowanie DNA. Tym razem kilka słów o niedocenianym w Polsce badaniu DNA mitochondrialnego.

DNA mitochondrialny dziedziczony jest wyłącznie w bezpośredniej linii żeńskiej to znaczy córka dziedziczy go od swojej matki, która z kolei odziedziczyła go od swojej matki czyli babci córki, babcia odziedziczyła go od swojej matki czyli prababci itd. itd. Jedną z zalet DNA mitochondrialnego jest to, że nie ulega on wielkim zmianom, więc w ramach jednej linii żeńskiej pozostaje niemalże identyczny. Inną zaleto jest to, że jest on przekazywany wszystkim dzieciom danej matki, niezależnie od ich płci. To oznacza, że jeżeli pani Kowalska ma syna i córkę, to możemy przetestować DNA mitochondrialny jednej z tych osób, matki, syna lub córki i otrzymamy zgodny albo prawie identyczny wynik. Natomiast DNA mitochondrialny dzieci syna pani Kowalskiej będzie im przekazany przez ich matkę, będzie to już więc inny DNA mitochondrialny (oczywiście poza przypadkami, gdyby istniało jakieś pokrewieństwo w linii żeńskiej między matką pana Kowalskiego i matką jego dzieci, nawet wiele pokoleń wstecz).

Co nam to może dać w potwierdzeniu pokrewieństwa? Posłużę się tutaj medialnym nieco przykładem sprzed kilku lat, który w bardzo prosty sposób to obrazuje. W tym miejscu podaję link do jednej z podstron University of Leicester, gdzie prowadzony był projekt badawczy, którym posłużę się jako przykładem. Ten i kolejne linki poniżej prowadzą do opisu niestety tylko w języku angielskim. W języku polskim natrafiłam jedynie na artykuły, które, koncentrowały się wokół brukowego nieco wątku podważania prawa obecnej królowej Zjednoczonego Królestwa do tronu. Pominęły natomiast wątek genealogiczny a zarazem przykład zastosowania testów DNA mitochondrialnego do ustalania pokrewieństwa. Oczywiście, ktoś może powiedzieć, że to przykład wzięty z genealogii rodziny królewskiej. Jak się okazuje potomkami, których DNA wykorzystano do tego badania, byli „zwykli ludzie”.

Pokrótce opiszę sprawę. W 2012 zostały odnalezione szczątki – jak przypuszczano – króla Anglii Ryszarda III. Chodziło o potwierdzenie tej hipotezy. Nie powiodło się to przy pomocy testów DNA chromosomu Y, trzeba było sięgnąć po DNA mitochondrialny.
Rodzicami Ryszarda III byli Ryszard Plantagenet i Cecylia Neville (ur. 1415, małż. 1429, zm. 1495). Małżeństwo to miało w sumie ośmioro dzieci ale tylko sześcioro dożyło wieku dorosłego. Nie znam szczegółów poszukiwań, które przeprowadzano, by odnaleźć współcześnie żyjącą potomkinię w nieprzerwanej linii żeńskiej (czy też jej syna) Cecylii Neville a więc potomkinię jednej z jej córek a zarazem jednej z sióstr Ryszarda III. Ostatecznie udało się odnaleźć żyjących współcześnie potomków siostry Ryszarda III, Anny z Yorku, Księżnej Exeter. Porównanie wyników badań DNA mitochondrialnego tych potomków i DNA mitochondrialnego pobranego ze szczątków Ryszarda III pozwoliło potwierdzić, że szczątki zostały zidentyfikowane poprawnie.

Oczywiście takiego samego rodzaju potwierdzenia pokrewieństwa można dokonać samemu w oparciu o wyniki testów DNA mitochondrialnego, porównując osoby posiadające wspólną przodkinię kilka pokoleń wstecz.

Zachęcam do przeczytania artykułów (linki poniżej). W jednym znajduje się zdjęcie odnalezionych potomków, których testy DNA mitochondrialnego potwierdziły, że znalezione w 2012 szczątki należały do Ryszarda III.

Richard III dig: DNA confirms bones are king’s

Richard III’s DNA throws up infidelity surprise

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s